Tiêm khớp gối chữa viêm là không hiệu quả

Các nhà nghiên cứu báo cáo là tiêm thuốc bôi trơn chứa acid hyaluronic là ít hiệu quả đối với những người bị viêm và thoái hóa khớp gối.

Acid hyaluronic có tự nhiên trong dịch khớp, đóng vai trò hấp thu chấn động và bôi trơn. Với những người bị viêm, thoái hóa khớp thì nồng độ dịch này ít hơn bình thường. Do vậy, một trong những cách điều trị là tiêm acid hyaluronic trực tiếp vào trong khớp. Ở Hoa Kỳ phương pháp này đã được phê chuẩn từ năm 1997 và chỉ dành cho khớp gối; ở châu Âu phương pháp này còn được dùng từ lâu hơn và áp dụng cho nhiều dạng viêm khớp khác.

Nhưng một nghiên cứu tổng quan mới, được đăng tải trong tạp chí Annals of Internal Medicine, phát hiện thấy ít lợi ích đối với khớp gối bị đau.

Xem xét 89 thử nghiệm lâm sàng được thực hiện trước đây, các nhà nghiên cứu thấy nhìn chung phương pháp này chỉ làm giảm đau được cho một số người nếu so với không điều trị gì. Khi tập trung vào xem xét 18 thử nghiệm lớn (gồm hàng trăm bệnh nhân) thì không thấy có tác dụng lâm sàng có ý nghĩa nào. Nổi lên còn thấy tiêm còn gây ra các tác dụng phụ như sưng và viêm khớp được tiêm.

Tác giả công trình, Tiến sĩ Peter Juni từ Đại học Bern của Áo, nói “Chúng tôi chưa có bằng chứng cho thấy bổ sung dịch là có công dụng, lại kèm với tăng nguy cơ bị các biến chứng”. Ông trao đổi với Reuters Health là điều đó “đáng quan ngại”. Ông và các cộng sự khuyến cáo không nên tiêm cho những người bị viêm khớp gối.

Tuy nhiên, một chuyên gia phẫu thuật chỉnh hình không tham gia vào công trình này nói tiêm acid hyaluronic ít nhất vẫn là lựa chọn cho một số bệnh nhân. Tiến sĩ Joseph Bosco, từ Trung tâm Y tế NYU Langone ở New York, nói “Tôi nghĩ việc lựa chọn bệnh nhân mới là mấu chốt”. Theo Bosco thì việc tiêm này có thể giúp ích những người bị viêm khớp gối mức độ nhẹ và vừa và “không có mảnh sụn to trôi nổi quanh khớp”. (viêm xương khớp xảy ra khi sụn ở đầu xương bị rạn vỡ).

Bosco chỉ ra một số hạn chế của nghiên cứu mới này. Cái mà các nhà khoa học gọi là “phân tích gộp” có nghĩa là kết quả của các nghiên cứu khác nhau được gộp chung lại với nhau. Ông nói vấn đề là các nghiên cứu riêng rẽ thì khác nhau theo cách thức thực hiện, theo dạng thuốc chứa acid hyaluronic và theo các đặc tính của các bệnh nhân.

Bosco nói: “Tôi nghĩ khó có thể có được nhận xét xác đáng về sử dụng acid hyaluronic dựa trên phân tích gộp như vậy”.

Theo Tiến sĩ John Richmond, chủ tịch của Ủy ban đưa ra những hướng dẫn điều trị hiện tại về viêm khớp gối thuộc Hiệp hội các nhà phẫu thuật chỉnh hình, thì bằng chứng về acid hyaluronic nhìn chung là không có chất lượng cao. Ông đồng ý rằng liệu pháp này hiện vẫn là một lựa chọn - “Đó là cách thức có lý cho giải quyết đau” cho chí ít là một số người. Tiến sĩ John Richmond là phẫu thuật viên chính về chỉnh hình tại Bệnh viện New England Baptist ở Boston.

Nhiều lựa chọn nhưng chưa chắc chắn

Trong giai đoạn sớm của viêm khớp gối, bệnh nhân có thể chưa phải dùng thuốc mà có những lựa chọn khác như tập luyện hoặc nếu cần thì giảm cân. Các thuốc giảm đau như acetaminophen cũng có thể dùng.

Richmond nói khi những cách này không còn hiệu quả thì bệnh nhân sẽ phải dùng các thuốc chống viêm không steroid – các thuốc giảm đau như ibuprofen, naproxen và celecoxib (Celebrex). Nhưng dùng thường xuyên những thuốc này gây ra những khó chịu, như đau dạ dày ở một số người. Tiêm cortison (có tác dụng kháng viêm) có thể tạm thời làm giảm bệnh. Nhưng Richmond nói cách này không được dùng nhiều lần.

Giải pháp cuối cùng là thay một phần hay toàn bộ khớp gối tổn thương, tuy nhiên Richmond và Bosco nói giải pháp này không thích hợp cho những người trẻ và năng hoạt động.

Bosco nói “Acid hyaluronic không phải là thuốc chữa bách bệnh nhưng cần phải giữ như một trong những vũ khí của thầy thuốc”.

Tại Mỹ, việc tiêm này đã được phê chuẩn cho dùng đối với viêm khớp gối khi không thể giải quyết được bằng các thuốc giảm đau uống hay bôi ngoài như acetaminophen.

Khi có tác dụng (thông thường phải tiêm từ 1 tới 5 lần, tùy theo dạng thuốc) thì các mũi tiêm có thể làm giảm đau một thời gian. Bệnh nhân cảm thấy dễ chịu hơn trong vài tháng và sẽ lại phải tiêm một đợt khác.

Richmond nói là dựa trên những gì được biết cho tới nay thì các đợt tiêm nhắc lại như thế này là an toàn, nhưng chỉ có là giá thành cao, với mỗi đợt điều trị là 1.000 USD (bảo hiểm chỉ chi trả một phần).

Về khía cạnh an toàn, một số nghiên cứu trong bài tổng quan trên đã nêu ra một số “tác dụng phụ nghiêm trọng” – bao gồm các biến chứng và rối loạn nguy hiểm khiến bệnh nhân phải nhập viện.

Có 8 nghiên cứu đề cập tới các biến chứng và bao gồm ung thư, bệnh tim mạch và các bệnh cơ-xương. Cả Richmond và Bosco đều nghi ngờ những biến chứng này lại liên quan với tiêm acid hyaluronic.

Peter Juni nói các thử nghiệm thường diễn ra trong 4 tháng và nếu cho rằng những bệnh như ung thư lại liên quan với việc tiêm này thì “không thỏa đáng”. Đáng tiếc hiện chưa có những lựa chọn vừa hiệu quả lại vừa an toàn cho bệnh nhân bị viêm khớp gối. Tuy nhiên, ông cũng nói là những người bị bệnh này không nên bi quan.

Ông nói các cách xử trí cơ bản đối với viêm khớp gối như tập luyện và giảm cân có thể làm dịu bớt các triệu chứng cho nhiều người nếu họ chăm chỉ thực hiện.

QL.CIMSI

Nguồn Annals of Internal Medicine, June 11, 2012.